Joke Renneboog, Vincent Latré, Emma Latré en Guustje

De kernslogan van mijn campagne is “Elk talent telt”; ik schreef er vorige week al over.

Over het politiek talent van vrouwen wordt echter regelmatig meewarig gedaan. Vandaar de noodzaak aan “stem vrouw-campagnes” zoals die van zij-kant. Nu al meer dan 30 jaar worden dergelijke campagnes gevoerd. Al meer dan 30 jaar; het is bijna onvoorstelbaar…

De argumenten om op vrouwen te stemmen zijn nochtans niet min:

• Vrouwen moeten de kans krijgen om hun politiek talent te benutten. Er bestaat toch geen twijfel over dat zij minstens even goed dicht bij de mensen kunnen staan, weten wat er leeft, dossierkennis kunnen opbouwen, oog hebben voor onrechtvaardigheid en krom beleid en kunnen werken aan een fijne samenleving voor iedereen? Alle noodzakelijke talenten om het goed te doen in de politiek, quoi.
• De twee basisgroepen blijven vrouwen en mannen maar zij zijn nog altijd niet gelijk vertegenwoordigd in het parlement; een taalevenwicht tussen Nederlandstaligen en Franstaligen vindt men echter niet meer dan normaal. Met een fifty-fifty verdeling is de macht toch gewoon eerlijker verdeeld?
• Mensen die de burger in het parlement vertegenwoordigen, moeten die diversiteit in de samenleving weerspiegelen. Onze samenleving bestaat niet alleen uit veertigjarige mannen in maatpak.

(lees ook de Stem Vrouw-website om er meer over te vernemen)

Met de toepassing van de quotawet zijn de plaatsen op de lijsten voor de verkiezing van Kamer en Senaat netjes verdeeld tussen evenveel vrouwen en mannen en staan op de eerste en de tweede plaats kandidaten van verschillend geslacht, zowel bij de effectieven als bij de opvolgers.
Een mooi evenwicht, waar de progressieve vrouwen jarenlang hard voor geijverd hebben.

zij-kant (de progressieve vrouwenbeweging) ziet de zitjes in het parlement dan ook graag bevolkt met een gezonde fifty-fifty van vrouwen en mannen.

Ze plaatsten daarom de website www.stemvrouw.be online om de vrouwelijke kandidaten een steuntje in de rug te geven. Op die website staan alle argumenten om voor vrouwen te stemmen, de wettelijke regelingen over de quota en een historisch overzicht van de Stem Vrouw-campagnes. Zeer interessant.

Er zijn ook stickers met de “stem vrouw-campagneboodschap” die je kan bestellen via info@zij-kant.be. Doen!

De vraag in de titel van deze post heb ik de voorbije dagen ettelijke keren gehoord als het over de quotawet van Milquet ging. Het is echter Bert Bultinck, chef van de opinieredactie van De Standaard, die dit weekend in een essay treffend het “antwoord” wist te verwoorden:

Maar waarom zou die vrouwenstrijd eigenlijk zo belangrijk zijn? Willen de vrouwen die strijd eigenlijk zelf wel? Het is niet moeilijk om moeders te vinden die rechtuit zeggen dat ze blij zijn dat ze thuis kunnen blijven om voor de kinderen te zorgen. En hoge hakken maken je gewoon mooi, wie kan daar wat tegen hebben? De sociologe Alison Woodward van de VUB werd aan de telefoon een beetje kregelig van dat soort tegenwerpingen: ‘That is soooo yesterday.’ Al decennialang wordt keer op keer bewezen dat er een scheefgroei is, die voorbijgaat aan de persoonlijke voorkeuren. Els Flour van het Vrouwen Overleg Komitee gaf hetzelfde antwoord: ‘Elk individu heeft een vrije keuze, maar ik zal niet nalaten op de gevolgen voor pensioenen of armoedevallen te wijzen.’

Die individuele voorkeuren worden helemaal irrelevant voor de grotere discussie als je ziet dat de samenleving systematisch één sekse benadeelt. ‘Die ene vrouw die graag koekjes bakt, mag dat van mijn part blijven doen’, zegt Woodward, ‘maar het is toch economische waanzin om vrouwen geweldig goed op te leiden om hun expertise dan niet in te zetten? We kunnen ook de Talibantoer opgaan en vrouwen gewoon niet naar school laten gaan.’

Maar zijn vrouwen niet gewoon biologisch anders? Is het dan zo fout te veronderstellen dat vrouwen vaak ‘echt’ een hechtere band met hun kinderen hebben of van nature tot ‘zorg’ geneigd zijn? De baby’s komen tenslotte al een paar millennia uit de buik van de vrouw. De evolutionaire psychologie – ondertussen een flink uit de kluiten gewassen academische industrie – werkt met populaire beelden van de man als jager en de vrouw in de grot. Hoge hakken? De evolutionair geïnspireerde Gentse filosofe Griet Vandermassen schreef het onlangs nog in een opiniestuk in De Morgen: ‘De schoonheidscompetitie onder vrouwen is moordend, omdat schoonheid seksuele macht verleent, dat altijd gedaan heeft en altijd zal doen.’ Voilà. In de serieuzere evolutionaire psychologie wordt het essentialisme – generaliseringen genre ‘de man is ambitieus, de vrouw zoekt de consensus’ – nog een beetje getemperd: men spreekt daar over gemiddelden veeleer dan over onvervreemdbare eigenschappen. Maar in de populaire versie komen mannen gewoon van Mars en vrouwen van Venus. Punt. En als zelfs vrouwen het zeggen…

Genderspecialisten geven het toe: het is niet onmogelijk dat er zoiets als een biologisch bepaalde tendens bestaat. Maar de argumenten tegen het belang van die logica zijn even simpel als verpletterend. Waarom zijn er in landen die verder staan in de emancipatiestrijd – in Scandinavië, bijvoorbeeld, waar ze al langer een wet à la Milquet hebben – veel meer vrouwen in topfuncties? Zien de Zweedse moeders kun kindjes minder graag? En wat doe je in die logica met de stigma’s voor vrouwen die wat mannelijker zijn en mannen die wat vrouwelijker zijn? Zijn die dan geen echte, en dus minderwaardige, vrouwen en mannen? En zelfs als vrouwen biologisch anders geconditioneerd zijn dan mannen, moeten we dan aanvaarden dat ze voor hetzelfde werk minder betaald worden? Voor wie ook maar even de tijd neemt om erover na te denken, weg van de vooroordelen en vooral weg van de anekdotiek van die ene vrouw die seksisme eigenlijk geen strijd waard vindt, is het antwoord simpel. Nee.

Op de site van Het Nieuwsblad verscheen daarnet een reactie van Voka op het wetsvoorstel Milquet:

‘Het invoeren van verplichte quota is een negatieve manier om mensen aan te zetten tot een maatschappelijk gedragen gedragsverandering,’ licht de organisatie toe in een persbericht. Het wijst erop dat ondernemingen al volop bezig zijn met een inhaalbeweging om competente vrouwen te benoemen, en dat alle werkgeversorganisaties zich engageren om diversiteit in ondernemingen te promoten.

‘Als ondernemers nu weer geconfronteerd worden met een overdreven vorm van ‘regelneverij’ dan kunnen we van vooraf aan herbeginnen met dit bewustwordingsproces,’ luidt het. ‘Private ondernemingen moeten zelf kunnen beslissen wie ze in hun raden van bestuur benoemen.

Met hun argumentatie doen ze niks anders dan een reeds lang gevoerde — en heel erg zinloze — discussie uit Noorwegen herkauwen. Alsof er ooit al een echt “bewustwordingsproces” zou zijn begonnen… Laat mij niet lachen.
Ik mag hopen dat minister Milquet en de ministerraad zich hier niet door van slag laat brengen.

In het artikel “The road towards 40%” op de site van het NIKK (het Nordic Gender Institute) komen hun argumenten al aan bod en worden ze ook weerlegt. Aanbevolen leesvoer!

Enkele waardevolle citaten:

“Today, many business managers say that it would have been best if the companies had been able to increase the proportion of women on a voluntary basis, without the enforcement of the law. So it’s strange that the efforts weren’t greater during the years when they had the opportunity to prevent the law from coming into force,” Marit Hoel thinks.

Als we het dus aan de ondernemers zelf zouden overlaten, komt er helemaal niks van in huis, ondanks al die dure beloftes.
Het is gewoonweg de plicht van de overheid om in te grijpen waar de zelfregulering van de maatschappij faalt.

En uiteindelijk in Noorwegen hé, kwam het wel goed hoor. Geen enkel bedrijf is uiteindelijk ontbonden:

395 public companies fulfilled the requirement at the time of counting in January 2008. 77 companies did not fulfil the demands, and got their first warning for forced dissolution. In the end, all adjusted to the law, and no companies were forced to dissolve.

Dus stop a.u.b. met weerstand te bieden en zie de mogelijke komst van deze wet als een wapen om eindelijk diversiteit te realiseren!
Zonder dit wapen lukt het toch niet. Uiteindelijk wordt iedereen, ook de ondernemer, er beter van.

Het is alsof hier de laatste tijd alleen maar dingen verschijnen die rechtstreeks of onrechtstreeks met mijn werk te maken hebben. Dat is enigszins normaal omdat ik daar ook het grootste deel van mijn beschikbare tijd mee bezig ben maar voor diegenen die mijn werk niet zo interessant vinden als ikzelf, beloof ik dat er spoedig beterschap op komst is. In deze post ga ik mij echter nog eens laten gaan.

Gisteren liet Vaira Vike-Freiberga, oud-president van Letland, zich namelijk in The Times furieus uit over het geheime gelobby achter de schermen (van het old boys network) bij de selectie van de eerste president van de EU en de poppenkast die de mannelijke kandidaten spelen door niet te zeggen of ze al dan niet kandidaat zijn voor de functie (mondje toe, dan komt het goe).
Meesterpop van België, Herman Van Rompuy, droeg daar zeker ook al zijn steentje in bij ondanks de schijn alsof hij heiliger dan de paus zou zijn.

VVF pleit voor een transparantere procedure. Dat zou nu toch zo geen zotte vraag mogen zijn toch? Maar ze heeft het ook over een subtiele vorm van seksisme die als een spook in het selectieproces rondwaart:

As male politicians continue to dominate speculation in Brussels, it is the suggestion of tokenism that frustrates her the most. “Those people who say that should wash their mouths out with soap,” Mrs Vike-Freiberga told The Times. “As far as I am concerned they are voicing the deepest and most objectionable prejudice against women. They are saying that we do not have qualified women around and I resent that. It is a lie and we should all protest against that because it implies that somehow talent was distributed only to those with one kind of chromosome.” (lees het artikel verder op de site van The Times)

The Times durft het evenwel geen seksisme te noemen maar verbloemt het onder de term “tokenism“; het NRC Handelsblad heeft er minder problemen mee om een kat een kat te noemen.

Een mens vraagt zich op den duur toch af of men zonder quota ooit seksisme zal kunnen overstijgen en wanneer men gelijke kansen voor mannen en vrouwen echt naar waarde zal schatten… Europa lijkt er alleszins nog niet klaar voor.
Bijna zou je er helemaal moedeloos van worden. Vandaag is echter een heuglijke dag want we horen voor het eerst ook een minister pleiten voor quota voor vrouwen aan de top. Eerder deed senator Sabine De Bethune ook al een wetsvoorstel.
Minister Joëlle Milquet wil minstens 1/3 vrouwen aan de top van overheids- en privébedrijven en krijgt hierbij de steun van de Vrouwenraad. Bedrijven krijgen 7 jaar de tijd om de quota te halen; als ze dat niet doen, volgen er sancties.

Het ziet ernaar uit dat België eindelijk klaar is voor iets dat men in Noorwegen al jaren doet. Hopelijk wil de ministerraad mee want de tijd is rijp.