Joke Renneboog, Vincent Latré, Emma Latré en Guustje

N-VA valt voortdurend door de mand als het over hun houding naar vrouwen gaat. De actiegroep Alice becijferde onlangs nog dat het zeer pover gesteld is met het man-vrouwevenwicht in de kabinetten van de N-VA ministers. Muyters en Bourgeois scoren respectievelijk 28 en 22 procent. Het contrast met Hilde Crevits (CD&V) bij wie 53% van de kabinetards vrouwen zijn, is groot.

Op de kieslijsten van N-VA valt het ook al snel op dat er iets niet helemaal koosjer is. Sarah Smeyers, net bevallen van een tweede dochter, was na verdienstelijke prestaties in de Kamer in de running voor het lijsttrekkerschap in Oost-Vlaanderen. In De Standaard scoorde ze nog 7/10 in het Rapport van Kamer en Senaat. Bij de lijstvorming werd ze echter naar de tweede plaats geschoven door de mannelijke haan of wit konijn, Siegfried Bracke. Voor het overige telt N-VA welgeteld één vrouwelijke lijsttrekker bij de komende federale verkiezingen: oudgediende Frieda Brepoels in Limburg.

Je zou toch wel andere dingen verwachten na de column van voorzitter Bart De Wever in De Standaard. Onder het mom van Internationale Vrouwendag, bekende hij nog dat “mannelijk chauvinisme op de arbeidsmarkt wel degelijk nog bestaat en dat vrouwen daarom vaak niet krijgen waar ze recht op hebben”. Bij de voorstelling van het verkiezingsprogramma van N-VA bleek echter eens te meer dat de uitspraken van de N-VA voorzitter niet consistent zijn.

In diezelfde column van 16 maart pleitte hij namelijk voor een herorganisatie van de arbeidsmarkt opdat vrouwen “op vlak van carrière niet ongewild slachtoffer worden van hun unieke gave om nageslacht op de wereld te zetten”. In het kader van het pensioendebat pleitte hij echter bij de voorstelling van het verkiezingsprogramma voor een afschaffing van de gelijkgestelde periodes voor de berekening van de lengte van de beroepsloopbaan als er geen bijdragen worden betaald. Dergelijke periodes worden o.a. ook bij werkloosheid, bevallingsrust of loopbaanonderbreking toegekend.

In deze tijden van grote sociale veranderingen zijn deze gelijkgestelde periodes cruciaal voor de sociale bescherming van de Belgische werknemer. De huidige economische crisis en de verhoogde druk op werkgevers om de combinatie werk-gezin mogelijk te maken, impliceren immers een grotere nood aan gelijkgestelde periodes.

Cijfers uit onderzoek van Hans Peeters (KUL) en Hendrik Larmuseau (FOD Sociale Zekerheid) in het Belgisch Tijdschrift voor Sociale Zekerheid (zie artikel: Gelijkgestelde periodes in de pensioenopbouw bij werknemers) tonen bovendien aan dat er in de toekenning van gelijkgestelde periodes verschillen zitten naar geslacht: vrouwen doen tijdens de laatste 31 jaar van hun loopbaan aan drie procent meer pensioenopbouw zonder arbeid (36% t.o.v. 33% bij mannen). Vrouwen zijn dus het grootste slachtoffer als men gelijkgestelde periodes wil afschaffen.

Het toeval wil dat ik zelf net in moederschapsrust ben gegaan. Ik voel mij dus uitermate betrokken als iemand stelt dat men dergelijke “gelijkgestelde periode” zoals de moederschapsrust wil afschaffen om pensioenrechten op te bouwen. Alsof mijn generatie al niet genoeg pensioenbekommernissen heeft…

Het Europees parlement keurde recent een voorstel goed dat vrouwen recht geeft op twintig weken moederschapsrust (5 weken meer dan nu in België) en mannen op twee weken vaderschapsverlof. Daarnaast klinkt overal een roep naar meer ouderschapsverlof.
De sterke sociale tendens om meer tijd bij kinderen te kunnen doorbrengen, valt niet te negeren maar toch is het net dat wat N-VA doet.

Als N-VA daadwerkelijk een sociaal-economisch standpunt zou innemen, dan wil men kinderen krijgen en opvoeden tijdens de loopbaan toch niet afstraffen bij latere pensionering? Vrouwen hebben de laatste jaren overigens een prominente rol op de arbeidsmarkt ingenomen. Op heden zijn zij het echter wel nog die kinderen moeten baren en voor een groot stuk van de opvoeding instaan. Als binnenkort ook nog die fameuze “war for talent” uitbreekt, zal men het tekort aan talent vooral bij het onderbenut potentieel aan vrouwen moeten gaan zoeken.

Ik hoop dat elke weldenkende persoon het uitermate beperkt sociaal-economisch concours van N-VA doorziet. Een stem voor een N-VA met dergelijk pensioenplan is een bedreiging van onze sociale zekerheid. De partij is hoognodig toe aan een congres om een deftige sociale visie te ontwikkelen. Ondanks de stellige beweringen van Bart De Wever, kan men van loshangende ideetjes geen visie maken door de bewoordingen te wijzigen.

Tot die sociale visie op poten staat, suggereer ik N-VA om bij die communautaire leest te blijven.

Zegt Bart Brinckman van De Standaard over ons Pensioenplan vandaag:

Bijgevolg hebben de critici van de SP.A het bij het verkeerde eind. De socialisten zelf gaan in hun communicatie ook niet vrijuit. De werkelijke draagwijdte van hun boodschap is namelijk niet zo populair. Maar wel degelijk realistisch. (lees het volledige artikel)

Kwestie van wat er aankomt van die communicatie natuurlijk, maar ik twijfel er niet aan dat men er in het hoofdkwartier op de Grasmarkt in Brussel rekening zal mee houden. Kern van de boodschap is evenwel dat we gelijk krijgen.

Het artikel is een aanrader omdat het enkele dingen helder formuleert:

• Jawel Pieter De Crem, CD&V en diegenen zonder verkiezingsprogramma: ons Pensioenplan is betaalbaar. Weliswaar niet onmiddellijk en iedereen zal zijn bijdrage moeten leveren (door te werken tot 65 jaar bijvoorbeeld). Het compromis met CD&V over die pensioenleeftijd is ondertussen al gevormd…
• sp.a wil dat elke oudere een inkomen boven de armoededrempel ontvangt door de Inkomensgarantie voor Ouderen op te trekken. Dit moet eerst gebeuren, kost 300 miljoen euro en is te financieren door een hervorming van de notionele interest en een heronderhandeling van het Suez-contract.
• sp.a wil de pensioenen optrekken met 5 tot 10 procent of ongeveer 200 euro per maand. Dit is enkel mogelijk door een inspanning van overheid, werkgevers en werknemers zoals Johan Vande Lanotte zondag in De Zevende Dag al zei. Voor werknemers komt het er vooral op neer dat er langer zal gewerkt moeten worden. Niet populair om dat te durven zeggen natuurlijk. Ik ben benieuwd wat de andere partijen hiervan gaan maken.

In een latere post zal ik wat preciezer formuleren hoe het met die 300 miljoen euro en die 200 euro extra per maand in elkaar zit.

Onderstaand is geen woordelijke weergave van het debat maar geeft wel de geest en de inhoud weer. Het debat in De Zevende Dag ging over het Pensioenplan van sp.a en de kritiek van CD&V daarop.

Johan: Armoedegrens respecteren! 200 euro extra is betaalbaar! Mensen die zeggen dat het niet betaalbaar is, hebben het plan niet gelezen. Als iedereen tot 65 jaar zou werken, komt er 7 miljard extra aan inkomsten binnen.

Pieter: Wij hebben ook een pensioenplan. De financiële impact van beloftes moet berekend worden. Anders doe je geen eerlijke politiek.

Johan: Grappig dat jullie zeggen dat we ons programma moeten laten doorlichten. Op dit moment hebben CD&V en Open VLD zelfs nog geen programma, alleen slogans.
In 2007 hebben wij ook de berekening gemaakt; ik wil dat vandaag gerust opnieuw doen.

Pieter: Wij hebben met CD&V als eerste een visie ontwikkeld. En u hebt net een minister van pensioenen gehad. Opteert u voor een vermogensbelasting? U wil de notionele interest, een eigen voorstel van u afschaffen. Laat uw beloftes berekenen.

Johan: Een plan van 200 euro per maand betaal je natuurlijk niet met de notionele interest. Wij willen een totaalaanpak realiseren. De Commissie voor Vergrijzing heeft berekend dat je meer wint als meer mensen blijven werken. Ik heb in een regering gezeten die veel moest besparen; o.a. 500 miljoen bij de ziekteverzekering om een maximumfactuur te kunnen realiseren. Als we besparen, moeten we het aan vooruitgang koppelen.

Pieter: Mr. Vande Lanotte heeft een soort van herwonnen maagdelijkheid. U draait de mensen een rad voor de ogen. Als er collega’s zijn die de belastingen willen verlagen, wil ik dat ze dit berekenen en aantonen waar ze die mininkomsten gaan halen.

Johan: Als mensen zeggen dat ze stoppen met werken, dan is dat zo maar we moeten mensen stimuleren om langer te werken, ook het bedrijfsleven. 7 begrotingen diende ik in bij Europa; allemaal goedgekeurd. CD&V diende er 3 in, allemaal afgekeurd.

Pieter: U hebt truken toegepast die heel dicht bij de truken van de Grieken liggen. U hebt o.a. gebouwen verkocht. Ik weet wat het is om te besparen.

Johan: 1,6 miljard euro is 2 percent van de loonmassa; dat hebben wij nodig om ons plan te realiseren. Ons pensioenplan betaalt zichzelf. De overheid moet naar aanleiding van het IPA ook een bijdrage doen; dat kan door meer mensen langer aan het werk te houden en daar in het IPA afspraken over te maken.

11u42 Het debat is afgelopen.

De boodschap van Pieter De Crem was duidelijk: bereken uw plan. Inhoudelijk was er weinig te horen behalve dat men de pensioenleeftijd op 65 wil houden.
Johan Vande Lanotte heeft wel een aantal aanzetten tot inhoudelijke berekening kunnen geven in de beperkte spreektijd. Zo hoort het.

Vorige week maandag verscheen er in De Standaard een opinie/lezersbrief van mijn hand over hoe Marianne Thyssen, voorzitter van CD&V, aan de rand van de “glazen klif” staat:

Ik zou als vrouw moeten toejuichen dat CD&V Marianne Thyssen naar voren schuift als kandidaat-premier en lijsttrekker voor de Senaat. De kans is immers niet gering dat we hierdoor binnenkort de allereerste vrouwelijke premier mogen begroeten. Een mijlpaal in de geschiedenis van ons land, een donderslag die het glazen plafond zal doen trillen.

Alleen: vrouwen die zoals Thyssen in hun carrière het glazen plafond wisten te doorbreken, komen veel vaker dan mannen in moeilijke leidinggevende functies met een hoge risicofactor terecht. Alex Haslam (Universiteit van Exeter) noemde dit fenomeen ‘de glazen klif’.

België begrijpt heus wel dat Leterme een poleposition op de senaatslijst simpelweg niet meer aandurft. CD&V noemt dat verbloemend ‘verantwoordelijkheid opnemen’, maar de goede verstaander snapt wel dat dit helemaal geen kwestie is van rotsvast vertrouwen in Marianne Thyssen. Het is gewoon minder erg als ze mislukt.

Dat men haar daardoor opzadelt met een communautair carrièreblok van je welste, lijkt CD&V weinig te deren. Dat Marianne Thyssen er mogelijk minder wel zal bij varen, is collateraal damage.

Ik wil trouwens niets afdingen op de competenties en het profiel van Thyssen als premier. Mocht ze slagen, dan zou dat door een combinatie van authenticiteit, innovatie en inspirerend vermogen zijn. Dit is onmisbaar in tijden van crisis en onzekerheid en daar is zij, afgaand op haar parcours, zeker toe in staat. Mocht ze slagen, dan zou dat ook een zoete overwinning zijn in de oorlog tegen genderstereotypes en zou ze als rolmodel mogen dienen voor veel vrouwen. Allemaal voorwaardelijke wijs, weliswaar.

Met een gemiddeld aandeel van 31% vrouwen (naar boven afgerond…), benadert de samenstelling van de kabinetten van de Vlaamse ministers nog altijd niet de diversiteit in onze samenleving.

Een ludieke actie van Alice gisteren aan het Vlaams Parlement was dus wel op zijn plaats. Bijna strooiden een norse militair en stormweer roet in het eten maar de zon liep gelukkig in het zog van Hilde Crevits. Ze ging het paasei dat we haar gaven, delen met haar collega’s en we suggereerden haar de organisatie van een cursus “Man-vrouwevenwicht in uw kabinet” voor haar collega-ministers.

Die ministers doen namelijk niet allemaal even goed hun best als het over dat man-vrouwevenwicht in hun kabinet gaat:

1. Minister Crevits (CD&V) – 53%
2. Minister-President Peeters (CD&V) – 39%
3. Vice-minister-president Lieten (sp.a) – 30%
4. Minister Smet (sp.a) – 29%
5. Minister Vandeurzen (CD&V) – 29%
6. Minister Muyters (N-VA) – 28%
7. Minister Schauvliege (CD&V) – 25%
8. Vice-minister-president Bourgeois (N-VA) – 22%
9. Minister Van den Bossche (sp.a) – 21%

(Zie ook het artikel in De Standaard Online: Crevits krijgt paasei voor ‘man-vrouwevenwicht’ in kabinet, De Morgen: Crevits enige minister met man-vrouwevenwicht in kabinet)

De ministeriële top drie wordt dus aangevoerd door minister Hilde Crevits (een oververdiend paasei dus!), gevolgd door minister-president Kris Peeters en vice-minister-president Ingrid Lieten die ons bij haar aankomst aan het parlement nog enige bemoedigende woorden toefluisterde.

Over de partijen heen zit CD&V vooraan met 36.5%, gevolgd door sp.a met 27% en tot slot N-VA met 25%.
Mijn eigen partij kan dus gerust nog een tandje bijsteken maar de N-VA ministers eindigen momenteel allemaal in de onderste helft van het peloton.

Bart De Wever is nochtans vol van mooie woorden als het gaat over de ondervertegenwoordiging van vrouwen in leidinggevende functies. Tijd om de daad bij het woord te voegen, me dunkt.